Tai nạn hồ quang điện không chỉ xảy ra khi có sự cố chập điện 

Trong quá trình làm việc với thiết bị điện,tai nạn hồ quang điện là một trong những mối nguy có thể gây bỏng, chấn thương và thiệt hại cho thiết bị. Nhiều người thường liên tưởng hồ quang với sự cố chập điện, nhưng trên thực tế, hồ quang có thể hình thành trong nhiều tình huống khác nhau như thao tác đóng cắt, tiếp xúc điện không ổn định hoặc khi khoảng cách cách điện bị ảnh hưởng.

Điều đáng lưu ý là nguy cơ hồ quang không phải lúc nào cũng dễ nhận biết trước khi sự cố xảy ra. Vì vậy, hiểu đúng nguyên nhân và chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa là yếu tố quan trọng để giảm thiểu tai nạn trong quá trình làm việc với hệ thống điện.

1. Hồ quang điện là gì?

Hồ quang điện là hiện tượng dòng điện phóng qua môi trường giữa hai điểm có chênh lệch điện thế, tạo thành một đường dẫn điện trong không khí hoặc môi trường khí. Khi hồ quang hình thành, năng lượng điện có thể được giải phóng dưới dạng nhiệt, ánh sáng, áp lực và các sản phẩm từ vật liệu bị phân hủy hoặc nóng chảy.

Trong môi trường làm việc, hồ quang có thể xảy ra bên trong hoặc xung quanh thiết bị điện, đặc biệt khi có điều kiện làm mất ổn định khoảng cách hoặc khả năng cách điện giữa các phần có điện thế khác nhau.

Khác với cách hiểu đơn giản rằng hồ quang chỉ xuất hiện khi chập điện, hiện tượng này còn có thể xảy ra trong quá trình đóng cắt hoặc khi thiết bị, kết nối điện và điều kiện cách điện không đảm bảo.

Hiện tượng hồ quang điện

>> Xem thêm: Bảo hộ điện – HONEYWELLSAFETY .VN | 100% SẢN PHẨM CHÍNH HÃNG – GIÁ TẬN GỐC

2. Hồ quang điện có phải chỉ xảy ra khi chập điện? 

Nhiều người thường cho rằng hồ quang điện chỉ xảy ra khi có sự cố chập điện. Tuy nhiên, trên thực tế, hồ quang có thể phát sinh trong nhiều tình huống khác nhau, từ quá trình đóng cắt thiết bị đến các vấn đề như tiếp xúc điện kém, cách điện xuống cấp hoặc vật kim loại tiếp cận phần mang điện. Những yếu tố này có thể tạo điều kiện hình thành hồ quang và gây nguy hiểm nếu không được kiểm soát. 

2.1 Thao tác đóng cắt thiết bị điện

Khi đóng hoặc ngắt một mạch điện, hồ quang có thể hình thành tại tiếp điểm trong một khoảng thời gian ngắn, đặc biệt khi thiết bị đóng cắt không hoạt động đúng điều kiện thiết kế hoặc xảy ra bất thường.

Với các thiết bị được thiết kế để đóng cắt dòng điện, hồ quang tại tiếp điểm có thể là một phần của quá trình hoạt động và được kiểm soát bằng cấu tạo của thiết bị. Tuy nhiên, khi có sự cố hoặc điều kiện vận hành không phù hợp, hồ quang có thể trở thành mối nguy đối với người và thiết bị.

2.2 Tiếp xúc điện kém hoặc kết nối lỏng

Các mối nối điện không chắc chắn có thể làm tăng điện trở tại vị trí tiếp xúc và gây phát nhiệt. Nếu tình trạng này kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, nó có thể làm hư hỏng vật liệu cách điện và tạo điều kiện phát sinh hồ quang.

Vì vậy, kiểm tra các đầu nối, điểm tiếp xúc và tình trạng của thiết bị là một phần quan trọng trong công tác bảo trì hệ thống điện.

2.3 Dụng cụ, vật kim loại tiếp cận phần mang điện

Khi dụng cụ hoặc vật kim loại tiếp cận quá gần các phần đang mang điện, khoảng cách cách điện có thể không còn đủ an toàn. Trong một số điều kiện, dòng điện có thể phóng qua khoảng không khí giữa các điểm có điện thế khác nhau, tạo ra hồ quang.

Đây là lý do người lao động cần sử dụng dụng cụ phù hợp và tuân thủ khoảng cách an toàn khi làm việc với thiết bị điện.

2.4 Cách điện bị hư hỏng hoặc xuống cấp

Vật liệu cách điện có thể bị nứt, lão hóa, cháy hoặc hư hỏng trong quá trình sử dụng. Khi khả năng cách điện suy giảm, nguy cơ phóng điện và hình thành hồ quang có thể tăng lên.

Việc kiểm tra tình trạng dây dẫn, thiết bị và các bộ phận cách điện giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường trước khi xảy ra sự cố nghiêm trọng.

2.5 Bụi, hơi ẩm và các yếu tố môi trường

Bụi bẩn, hơi ẩm hoặc các chất nhiễm bẩn trên bề mặt cách điện có thể làm thay đổi đặc tính cách điện của thiết bị. Trong những điều kiện nhất định, các yếu tố này có thể tạo thuận lợi cho hiện tượng phóng điện hoặc hình thành đường dẫn điện không mong muốn.

Do đó, môi trường lắp đặt và điều kiện vận hành cũng cần được xem xét khi đánh giá nguy cơ hồ quang.

Tai nạn hồ quang điện xảy ra khi nào

>> Xem thêm: Quần áo chống hồ quang điện – HONEYWELLSAFETY .VN | 100% SẢN PHẨM CHÍNH HÃNG – GIÁ TẬN GỐC

3. Vì sao hồ quang điện có thể gây tai nạn nghiêm trọng?

3.1 Nhiệt độ và bức xạ nhiệt cao

Hồ quang có thể tạo ra nhiệt lượng rất lớn trong thời gian ngắn. Người đứng gần khu vực xảy ra sự cố có thể bị bỏng do nhiệt và bức xạ nhiệt, ngay cả khi không tiếp xúc trực tiếp với nguồn điện.

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như năng lượng sự cố, khoảng cách, thời gian tồn tại của hồ quang và đặc điểm của hệ thống điện.

3.2 Áp lực và nguy cơ nổ

Khi hồ quang xảy ra trong không gian kín như tủ điện, năng lượng giải phóng có thể làm nóng và giãn nở nhanh chóng các chất khí, tạo ra áp lực lớn.

Sự gia tăng áp lực có thể làm hư hỏng thiết bị và gây chấn thương cho người ở gần. Trong một số trường hợp, sự cố còn có thể dẫn đến cháy hoặc nổ các vật liệu dễ cháy xung quanh.

3.3 Kim loại nóng chảy và mảnh văng

Nhiệt từ hồ quang có thể làm nóng chảy một số bộ phận kim loại trong thiết bị. Các giọt kim loại nóng hoặc mảnh vật liệu có thể bị văng ra ngoài, gây bỏng và chấn thương cho người lao động.

Vì vậy, nguy cơ từ hồ quang không chỉ đến từ nhiệt mà còn từ các vật liệu bị tác động trong quá trình sự cố.

3.4 Khói và khí độc

Hồ quang có thể làm phân hủy hoặc đốt nóng các vật liệu như nhựa và vật liệu cách điện, tạo ra khói và các sản phẩm phân hủy. Người ở gần khu vực xảy ra sự cố có thể bị ảnh hưởng bởi khói, đặc biệt trong không gian hạn chế.

Do đó, việc kiểm soát khu vực làm việc và sử dụng thiết bị bảo hộ phù hợp cần được thực hiện cùng với các biện pháp kiểm soát nguy cơ điện.

Các ảnh hưởng do tai nạn hồ quang điện gây ra

4. Không nên chỉ cảnh giác với hồ quang khi có chập điện 

Không phải sự cố hồ quang nào cũng bắt đầu bằng một hiện tượng chập điện rõ ràng. Như đã đề cập, hồ quang có thể hình thành trong nhiều tình huống khác nhau như đóng cắt thiết bị, tiếp xúc điện kém, cách điện xuống cấp hoặc vật dẫn tiếp cận quá gần phần đang mang điện.

Bên cạnh đó, một số bất thường của thiết bị có thể chưa biểu hiện rõ ràng trước khi sự cố xảy ra. Tình trạng thiết bị, điều kiện môi trường và thao tác của người lao động đều có thể ảnh hưởng đến nguy cơ phát sinh hồ quang.

Vì vậy, không nên chỉ đánh giá nguy cơ khi đã xuất hiện dấu hiệu chập điện. Việc kiểm tra thiết bị, nhận diện mối nguy và đánh giá điều kiện làm việc cần được thực hiện trước khi bắt đầu công việc..

5. Cách giảm nguy cơ tai nạn hồ quang điện

5.1 Kiểm tra và bảo trì thiết bị định kỳ

Thiết bị điện cần được kiểm tra và bảo trì theo yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất và quy định an toàn liên quan. Đặc biệt cần chú ý đến tình trạng dây dẫn, đầu nối, tiếp điểm, vật liệu cách điện và các dấu hiệu bất thường như quá nhiệt hoặc cháy xém.

Phát hiện và xử lý sớm các vấn đề của thiết bị có thể giúp hạn chế những điều kiện dẫn đến sự cố hồ quang.

5.2 Tuân thủ quy trình an toàn điện

Người lao động cần thực hiện đúng quy trình làm việc, sử dụng dụng cụ phù hợp và tuân thủ các yêu cầu về cô lập nguồn điện khi công việc cho phép.

Đối với những công việc bắt buộc phải thực hiện khi thiết bị đang mang điện, cần áp dụng đầy đủ các biện pháp kiểm soát nguy cơ theo quy trình và yêu cầu kỹ thuật tương ứng.

5.3 Đánh giá nguy cơ trước khi làm việc

Trước khi thực hiện công việc, cần xác định các nguồn điện, tình trạng thiết bị, điều kiện môi trường và khả năng phát sinh hồ quang. Việc đánh giá này giúp lựa chọn phương pháp làm việc và thiết bị bảo hộ phù hợp với mức độ nguy hiểm.

Không nên mặc định rằng một công việc quen thuộc hoặc một thiết bị đang hoạt động bình thường thì luôn không có nguy cơ.

5.4 Sử dụng thiết bị bảo hộ phù hợp

Thiết bị bảo hộ cá nhân không loại bỏ được nguy cơ hồ quang nhưng có thể giúp giảm mức độ chấn thương khi sự cố xảy ra.

Tùy vào công việc và mức độ nguy hiểm, người lao động có thể cần sử dụng quần áo chống hồ quang, găng tay, mũ, kính hoặc tấm che mặt và các thiết bị bảo hộ phù hợp khác.

Bộ trang bị hồ quang điện

6. Trang bị bảo hộ khi làm việc trong khu vực có nguy cơ hồ quang

6.1 Quần áo chống hồ quang

Quần áo chống hồ quang được thiết kế để giúp bảo vệ người mặc trước tác động nhiệt của hồ quang trong phạm vi khả năng bảo vệ của sản phẩm.

Khi lựa chọn, cần căn cứ vào đánh giá nguy cơ và Arc Rating của trang phục. Không nên chỉ lựa chọn dựa trên hình thức hoặc khả năng chịu nhiệt thông thường của vải.

6.2 Mũ, kính và tấm che mặt

Mũ bảo hộ, kính bảo hộ và tấm che mặt phù hợp có thể giúp bảo vệ vùng đầu, mắt và mặt trước nhiệt, ánh sáng mạnh, mảnh văng hoặc các tác động liên quan đến sự cố hồ quang.

Các thiết bị này cần được lựa chọn đồng bộ với điều kiện làm việc và các yêu cầu bảo vệ cụ thể.

6.3 Găng tay, giày và các thiết bị bảo hộ khác

Tùy theo công việc, người lao động có thể cần kết hợp nhiều loại thiết bị bảo hộ như găng tay cách điện, găng tay bảo vệ cơ học, giày hoặc ủng phù hợp.

Mỗi loại thiết bị có chức năng bảo vệ khác nhau, vì vậy không nên xem một sản phẩm có thể thay thế hoàn toàn cho các thiết bị bảo hộ còn lại.

6.4 Lựa chọn thiết bị bảo hộ theo mức độ nguy hiểm

Không phải mọi công việc liên quan đến điện đều có cùng mức độ nguy cơ hồ quang. Việc lựa chọn thiết bị bảo hộ cần dựa trên đánh giá nguy cơ, đặc điểm hệ thống điện, công việc thực hiện và thông số bảo vệ của từng sản phẩm.

Đặc biệt, với quần áo chống hồ quang, cần xem xét Arc Rating và các yêu cầu kỹ thuật liên quan thay vì chỉ lựa chọn theo cấp điện áp.

7. Honeywell Safety – Đơn vị cung cấp bộ quần áo chống hồ quang chính hãng

Honeywell Safety là đơn vị cung cấp các giải pháp bảo hộ lao động chuyên dụng cho ngành điện, nhà máy công nghiệp và các đơn vị điện lực. Các sản phẩm quần áo chống hồ quang được phân phối đều có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế và đi kèm đầy đủ tài liệu kỹ thuật, chứng nhận chất lượng.

Đội ngũ kỹ thuật của Honeywell Safety sẵn sàng tư vấn lựa chọn quần áo chống hồ quang phù hợp theo cấp điện áp, môi trường làm việc và yêu cầu an toàn của từng doanh nghiệp. Bên cạnh đó, khách hàng còn được hỗ trợ về thông tin kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng và các giải pháp bảo hộ điện toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ người lao động và đáp ứng các yêu cầu về an toàn trong sản xuất.

Website: honeywell-safety.vn

Hotline: 098 333 0380

Zalo OA: https://zalo.me/congtyeco3d

Fanpage: https://www.facebook.com/BHLD.ECO3D/